Ana içeriğe atla

Fırsat Pencereleri ve Endüstri 4.0

Teknoloji Transferi ve Fırsat Pencereleri
İlk yazıma başlarken, bu blogu açma amacımın öncelikle ülkeme faydalı hizmetler sunmak olduğunu bir temenni olarak belirtiyorum.Kalkınma İktisadı güncel olarak bize ne söyler? Bugün için, bir araç olan Kalkınma İktisadını nasıl kullanalım?

C.Perez ve L.Soete adlı iki kalkınma iktisatçısının ortaya atmış olduğu ''Fırsat Pencereleri'' yaklaşımını, kaçırmamız ve kaçınmamız facia olabilecek Sanayi-Endüstri 4.0 ile bağdaştırmak istiyorum; ve fırsat pencereleri yaklaşımını, Türkiye açısından Sanayi 4.0'a açılan pencere olarak görüyorum. Mezkur iki iktisatçı pencereleri ikiye ayırmışlardır. İlk pencere onlara göre dar ve elverişsizdir ki ilk pencereden kasıt, az gelişmiş(AGÜ) ve gelişmekte olan ülkelerin(GOÜ), mevcut üretim teknolojisi ve standardizasyonunu gelişmiş ülkelerden taklit ederek teknoloji açığını gidermesidir. Ancak bu, gelişmiş ülkelerin teknoloji transferine sıcak bakmamaları sebebiyle güçtür. Bunu kavramış olan mezkur iki iktisatçı, birinci pencereye bir parça mesafeli durmuşlardır. Zaten derdimiz Endüstri 4.0 ile bağlantı kurmak olduğuna göre bu anlayışları bizimle paraleldir. İkinci Fırsat Penceresi ise, teknoekonomik paradigma değişikliğine -somut örneğimiz: Endüstri 4.0- giden gelişmiş ülkelerin, az gelişmiş ülkelerce, bu yeni paradigma hızlıca tatbik edilerek teknoloji açığının kapatılabileceğini söyler. Zira gelişkin sanayileşmiş ülkeler, bu paradigma değişikliği için; mevcut ekonomik, sosyal, hukuki kurumlarını ve fiziki sermaye birikimlerini yeni paradigmaya taşırken yüksek bir taşıma maliyetine katlanacaklardır. Oysa az gelişmiş ülkelerin taşıyacak ne fiziki sermayesi ne de kurumları vardır. Yeni paradigmaya ayak uydurmak açısından hem maliyetsiz hem esnektirler. Ayrıca yeni paradigma üzerinde gelişmiş ülkeler çok fazla uzmanlaşıp iş bölümüne ayrılmadan ve maliyet avantajına sahip olmadan AGÜ'ler ve GOÜ'ler onlarla rekabet edebilecektir. Yani gelişmiş ülkelerin transferini engelleyeceği bir teknoloji açığı başlangıçta bulunmamaktadır.

Pekala, Endüstri 4.0 nedir? 4. Sanayi Devrimi, Üretimin Dijital Devrimi olarak da niteleyebileceğimiz bu ''yaratıcı yıkım'' beraberinde neler getiriyor? Burada bu çok geniş konunun, ilişkiyi kurabilmek amacıyla en azından ziyadesiyle özet bir surette bilinmesi gerekir. İkinci yazımda bu soruları cevaplayarak konuyu tamamlayacağım. İzleyen süreçte üçüncü ve izleyen yazılarımda farklı başlıklar ile yeniden dertlerimiz ve yapmamız gerekenler üzerinde durmaya çalışacağım.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

CLI(Composite Leading Indicators) Bileşik Öncü Göstergeler

             Ekonomide, konjonkturel dalgalanmadan sonra yön değiştiren değişkenlere geciken değişken (gelire bağlı faiz değişimi vs.); konjonkturle eşanlı yön değiştiren değişkenlere uyan değişken (işsizlik, istihdam verileri vs.), konjonkturden önce yön değiştiren değişkenlere ise öncü değişken denmektedir. Nitelik itibariyle birincisi sonuçların etkisini gözlemlemek için elverişlidir. İkinci konjonktür ve değişken arasındaki bağıntının kuvvetinin çözümlenmesi için; üçüncüsü ise GDP düzeyinin ve buna bağlı değişkenlerin tahminlenmesi ve öngörülmesi ile stratejik planların  hazırlanması bakımından büyük önem taşımaktadır. Bazı durumlarda ise gerekli önlemlerin alınması açısından erken uyarı sinyali işlevi görür.  CLI indeksi ( bileşik öncü göstergeler) ,OECD ve TCMB tarafından yayınlanmakta olup, kapasite kullanım oranı; sanayi üretim endeksi, tüketici güven endeksi, iş alemi elektrik tüketimi (kw/h) gibi kalemlerin belirli ağ...
Yorum Gönder
Devamı

FIRSAT PENCERELERİ: YERLİ OTOMOBİL VE TÜMOSAN ATILIMI

Yapısalcı İktisat yaklaşımı 2018 Aralık'tan günümüze kadar uzanan süreç itibariyle içinde bulunduğumuz durumla adeta örtüşmektedir. Ekonomi yönetimi ve özellikle Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak’ın yürütmekte olduğu, yeni ekonomi modeli ve güncel önlemler, yapısalcı okula yakın uygulamaları ortaya koymaktadır. Bir taraftan cari açığı kapatıcı, eğitim sistemini dönüştürücü(Eğitim Bakanı Ziya Selçuk koordinasyonunda sanayi 4.0, blokchain, yapay zeka-AI gibi.), savunma sanayiini yerlileştirici… yapısal reform adımları atılırken, bir taraftan da kısa vadeli makro dengeler, çıkar gruplarını sürece inandırarak; sürece katarak(enflasyonla topyekun mücadele, beyaz eşya/mobilya vergi indirimleri…), enflasyon ve diğer ataletlerden kurtarmak suretiyle sağlanmaya çalışılmaktadır. Döviz kurundaki asıl hedefe ise, değişim aşamasında varılacaktır. YEP/OVP sloganı dahi, kronolojik olarak yapısalcı okulu vurgulamaktadır: Dengelenme, disiplin, değişim…(Yapısal İktisat Ekolünün temel düşünc...
Yorum Gönder
Devamı