Ekonalitik

Gayrisafi Yurtiçi Hasıla (GSYİH ya da GDP), Bir ekonominin, belirli bir dönemde -genellikle bir yıl- ürettiği mal ve hizmetlerin parasal olarak toplulaştırılmış değeridir. Ürün üretilir, satılır ve belirli bir vadede tahsilatı yapılarak hasılat kaydedilir. Buna göre GSYİH da üç farklı metodla hesaplanmaktadır: Üretim Yöntemi, Harcama Yöntemi, Gelir Yöntemi. Yazının amacı yöntemlerin detayı olmadığından, yalnızca kısaca açıklayarak devam edeceğim. Üretim Yöntemi: Bir ekonomideki toplam katma değerlerin toplanarak GSYİH'ya ulaşılmasıdır. Klasik örnekle, bir ekmek; çiftçi-> değirmenci -> uncu-> dağıtımcı ve fırın aşamalarıyla soframıza gelir. Tablo 1'de çiftçi buğdayı 10 TL'ye değirmenciye; değirmenci öğüttüğü buğdayı 20 TL'ye uncuya... satmakta ve süreç tablodaki gibi devam etmektedir. Ve nihayetinde söz konusu ekmek 40 TL'ye nihai tüketiciye(bize) satılmaktadır. Ekonominin toplam üretimini dikkate aldığımızdan, her aşamada ilgili malın bir önceki aşaman...

Son günlerde yaşanan virüs yayılımı, genel itibarıyla hepimiz için aynı sorularla karşılık buldu. Küresel sistem üzerinde gerçekleşen bir operasyon mu; yarasa kanadından yayılan doğal bir pandemi vakası mı? Sorunun yanıtını sona bırakıp, meseleye dair birkaç farklı noktadan tespitlerimi sunmak isterim. T.R. Malthus 1766-1834 yılları arasında yaşamış, klasik iktisat okulunun başat aktörlerinden olan bir rahip ve üniversite hocası... Klasik iktisat okulu içinde en aykırı olarak tanımlayabileceğimiz üye olan Malthus, klasik ekonominin ana varsayımlarında dahi diğer üyelere itirazlarıyla meşhurdur. "Politik İktisadın İlkeleri" (Principles of Political Economy)  eseri bu itirazların bir kısmını içeren ve en tanınan yayınıdır.  “Her eşitlik düzeni fakirlik ve sefaletle sonuçlanır; nedeni nüfusun geçim vasıtalarından daha süratle artma eğilimidir... -R. Malthus-” “Nüfusun muazzam gücü sefalet ya da ahlâksızlık üretmeden kontrol edilemez. –R. Malthus-”  Malthu...